آقا سيد مصطفى تهرانى ( ميرخانى )

پيشگفتار 37

سفرنامه گوهر مقصود ( فارسى )

ساده‌نويسى استوار است كه اگر كتاب او در همان زمان تأليف ، چاپ مىشد ، شايد امروز ما ، در كنار جمالزاده ، او را هم از آغازگران ساده‌نويسى مىدانستيم . » « 1 » ب . مشخصات كلى كتابت نسخهء اصلى هر نوع " ب " پيشوند فعل هم جدا و هم پيوسته نوشته شده ، مانند : به نهم ، ببر ، به طپيد و بطپيد . " ن " پيشوند حرف نفى فعل بيشتر جدا نوشته شده ، مانند : نه‌بخشيد و نه‌نمايد . در بيشتر كلمات مختوم به " ه " غير ملفوظ ، " اى " نشانهء وحدت و نكره نوشته نشده ، مانند : قهوه‌خانه موسوم به سردره ، به جاى قهوه‌خانه‌اى و فرقه به جاى فرقه‌اى . " ه " غير ملفوظ چه در تركيب با يك پسوند و چه در غير تركيب گاه نوشته شده و گاه نوشته نشده ، مانند : بنده‌كى و بندكى ، سبزه‌وار و سبزوار يا شبه به جاى شبهه . بسيارى از لغات با كمبود يا اضافهء دندانه و يا نقطه ، نگارش يافته ، مانند : اجثاب به جاى اجتناب ، مئومن به جاى مؤمن و بنده‌كيس به جاى بندگىاش . در بيشتر كلمات " و " غير ملفوظ به شكل " الف " لينه و برعكس " الف " لينه به شكل " و " غيرملفوظ تبديل شده است كه از نمونه‌هاى مكرر آن صيغه‌هاى مختلف دو فعل خوابيدن و برخاستن به شكل خابيدن و برخواستن مىباشد . در بيشتر موارد ، " ظ " و " ض " به يكديگر تبديل شده است ، مانند : وضيفه و حاظر . در تمام موارد مذكور ، نگارش رسم‌الخط جديد ، براى چاپ لحاظ گرديده است . يكى از ويژگيهاى كتابت اين نسخه ، تصحيفات ناشى از كاربرد قاعدهء ابدال كلمات فارسى " پهلوى " يا " درى " در كلمات عربى است كه احصاء و بررسى آن در خور مقاله‌اى ويژه مىباشد . ويژگى بدون استثناء كتابت ، نگارش حرف " ك " فارسى يعنى " گ " به شكل " ك " عربى است ، مانند : كفتكو و كوهر مقصود .

--> ( 1 ) . شرح مهربانى ، ص 27 .